رئیس جمهور، در پی ترمیم شکستگی های روابط کابل ـ لندن

علی رضا پیام

آقای حامد کرزی، رئیس جمهوری؛ جمهوری اسلامی افغانستان  طی یک سفری رسمی به کشور ترکمنستان،  لندن و سپس ایتالیا رفت. بر اساس باور داشت کارشناسان امور سیاسی، محور کلیدی و اصلی این سفر دو روزه رئیس جمهوری به ملاقات ایشان با آقای تونی بلر، نخست وزیر دولت بریتانیا تشکیل می داد.

حامد کرزی طی دیدار یک روزه از لندن گفتگوی  نسبتا طولانی را با تونی بلر انجام داد. ایشان پس از مذاکرات  در کنفرانس خبری مشترک به دو محور عمده اشاره کرد: یکی مبارزه با تروریزم و لزوم همکاری جهانی و به خصوص پاکستان با آن و دوم روند مبارزه با قاچاق مواد مخدر و هشدار به پیامدهای ناگوار آن در جهان در صورت تداوم کشت و قاچاق مواد مخدر.

این سخنان رئیس جمهوری، به نحوی دیپلوماتیک و حتی به صورت صریح اشاره  است به کم کاری ها و سیاست های دو پهلوی دولت انگلیس در قبال افغانستان. چرا که در جریان و قبل از مسافرت حامد کرزی به لندن، تحلیل گران سیاسی و رسانه های جمعی از ایجاد و عمیق شدن شکاف و شکستگی در روابط کابل و لندن پرده برداشتند. سندی تایمز، به مناسبت دیدار کرزی از بریتانیا در مطلبی به عوامل و موارد اختلاف و چالش برانگیز میان دو کشور انگلیس و افغانستان پرداخت و از قول معاون سفیر انگلیس نوشت که وی آن قدر با رئیس جمهور تند صحت کرده است که بعدا از بیم اخراج شدن از افغانستان نگران است.  به گفته کارشناسان اخراج محترمانه جاوید لودین سخنگو و رئیس دفتر آقای کرزی که به جاسوسی به انگلیس متهم است و تعیین ایشان به عنوان سفیر در کشور ناروی (نروژ)  اوج تیرگی روابط و سرد شدن مناسبت میان هر دو کشور پس از واگذاری موسی قلعه ( از ولسوالی‌های ولایت هلمند که اکنون هم در کنترول طالبان است) به طالبان و پاکستان، محسوب می شود.

از زمانی که نیروهای انگلیسی مستقر در جنوب افغانستان ـ که تأمین امنیت و مبارزه با مواد مخدر در این مناطق را به عهده دارند بدون مشورت دولت افغانستان و کشورهای دیگر عضو ائتلاف و ناتو، ولسوالی موسی قلعه را طی یک توافق به طالبان واگذار نمود، روابط میان کابل و لندن تنش آلود گردید و این تنش با وارد آوردن فشار آمریکا بر رئیس جمهور کرزی مبنی بر تعویض والی هلمند که از طرف داران انگلیس بود، تیره تر شد و حتی فراتر از آن روابط بین سفارت آمریکا و انگلیس در کابل نیز مکدر گردید و سفیر آمریکا علنا در یک کنفرانس خبری و همچنان در  روزهای گذشته فرماندهان آمریکای ناتو که به جای ریچارد انگلیسی منصوب شد، مخالفت خود را با عملکرد نیروهای انگلیسی اعلان و اظهار نمودند.

مورد دیگری که به سردتر شدن روابط افغانستان و انگلیس گردید، تمجید و تقدیری توأم با اعطاء امتیاز بلر از پاکستان در سال گذشته میلادی بر می گردد. آگاهان امور معتقداند که در این دیدار بلر موافقت تلویحی خود را از واگذاری مناطق جنوب افغانستان به طالبان مورد حمایت پاکستان ابراز  کرده بود و واگذاری موسی قلعه نخستین قدم این معامله محسوب می شد.

خط دیورند که محور اصلی منازعه میان افغانستان و پاکستان می باشد، نیز محصول فشار انگلیس و تحمیل آن بالای افغانستان است. انگلیسی ها هنوز هم به تداوم اختلافات مرزی میان دو کشور دامن می زند  و برخورد دو رو و دو پهلو دارد که این امر نیز حکومت افغانستان را به خشم آورده است.

متهم شدن نیروهای انگلیسی در قاچاق مواد مخدر  که به ظاهر مسئولیت مبارزه به آن را برعهده گرفته است، نیز در جای خود در روابط دو کشور تأثیر منفی بر جای گذاشته است. چرا که در مدت پنج سال گذشته نه تنها کشت و قاچاق کاهش نیافته بلکه صد در صد افزایش نشان می دهد و نیروهای انگلیسی در ترانزیت و قاچاق  آن متهم هستند. در مجموع این عوامل باعث کدر شدن روابط میان دو کشور گردید که در این اواخر به اوج خود رسید. گفته می شود رئیس جمهور  صرف به خاطر برگرداندن اوضاع و روابط به حالت عادی به آن کشور سفر کرد. تأکید ایشان بر ضرورت مبارزه با مواد مخدر و تروریزم، این پیام را داشت که تنها افغانستان قربانی این دو پدیده شوم نیست بلکه پاکستان مورد حمایت بریتانیا و خود این کشور، به شمول جهان در معرض آسیب پذیری از این دو پدیده قرار دارند و لندن باید به هر دو مسئولیت خویش جامعه عمل بپوشاند.

به هر حال ایشان برای ترمیم شیشه های شکسته میان دو کشور گام های لازم را برداشته  و در برطرف ساختن کدورت ها پیش قدم شد، حال بر زمامداران انگلیس است که دست از مداخله برداشته و سیاست دوستانه، صادقانه و شفاف در قبال افغانستان اتخاذ کند.