|
(اصطلاح فلسفى) ،
مسائلى كه اختصاص به يك قسم از موجودات نداشته باشد ، مانند : وحدت
، شيئيت ، كليت ، جزئيت ، ماهيت ، عليت و غيره ، و به عبارت ديگر
در امور عامه و الهيات به معناى اعم بحث از وجود و موجود به طور
مطلق مىشود و شامل وجود واجب و ممكن و عقول و نفوس و فلكيات و
عنصريات و غيره مىشود ، در مقابل الهيات به معناى اخص كه بحث از
ذات و علم و قدرت و صفات و اسماء حق است . (دستور:173ج1)
معانى و مفاهيم كليهاى كه شامل طبايع كليه ماديّه نيز مىباشند
ولى نه از آن جهت كه مادى الوجودند بلكه از جهت آن كه موجوداتى عام
و كلى و مطلقند ، مانند مفهوم: وحدت و كثرت ، علت و معلول ، حادث و
قدم ، قوه و فعل ، كه هم شامل موجودات مجرد از ماده و هم شامل
موجودات متعلق به ماده مىباشند ، زيرا موجود متعلق به ماده از آن
جهت كه موجود است متصف به اين اوصاف نيز خواهد بود ...
پس امور عامه عبارتند از صفاتى كه عارض بر موجود »بما هو موجود«
مىگردند بدون آنكه وجود در عروض آن صفات بر وى محتاج باشد به
اينكه موجودى طبيعى (مانند جسم) و يا موجودى رياضى (مانند كمّ متصل
و كمّ منفصل) گردد ... (شواهد الربوبيه:26)
|