اصطلاح كلامى. متكلمان و بعضى از فلاسفه اسلامى (به منظور رفع بعضى شبهات و اشكالات از قول به معاد جسمانى، از جمله شبهه آكل و مأكول) مى‏گويند: پس از مفارقت روح از بدن و تلاشى جسم، چيزى از اجزاء جسم باقى مى‏ماند و نفس، آن را با خود مى‏دارد كه دستخوش حوادث نمى‏گردد، و جسم در قيامت از آن اجزاء عود مى‏كند.

برخى محققين كه اين نظريه را بى‏پايه مى‏دانند پس از رد آن، قائل به بقاء هيولاى مخصوص به ابدان شده‏اند، و برخى ديگر گفته‏اند: آنچه باقى مى‏ماند جوهر فرد است. محى الدين عربى گويد: بعد از مفارقت نفس از بدن همه موادّ و اجزاء بدن متلاشى مى‏گردد و معاد روحانى است. (اسفار:158ج4)